ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Στρατηγικοί στόχοι

Featured


Ακροπόλ Παλλάς


ΤΡΙΤΗ, 9 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2018

Μετά από τις 40 μέρες που αφιερώσαμε στην ενημέρωση, τη συνεργασία και το σχεδιασμό, μπορούμε σήμερα να καταθέσουμε τις στρατηγικές κατευθύνσεις μας για το επόμενο διάστημα.

Θεωρούμε σημαντικό να καθιερώσουμε στον διάλογο του υπουργείου Πολιτισμού με τους θεσμικούς και τους ανεξάρτητους δημιουργικούς δρώντες, καθώς και τις κοινότητες πολιτιστικής παραγωγής, χρήσης και κατανάλωσης, ένα σύγχρονο λόγο για τον πολιτισμό όσον αφορά την εννοιολόγηση, τις στρατηγικές προτεραιότητες, τη διαχείριση. Έχουμε ανάγκη τον διάλογο με τους ανεξάρτητους δημιουργούς που διαρκώς ανανεώνουν την αντίληψη μας για τον κόσμο, κι επίσης το διάλογο με όλες τις τόσο διαφορετικές κοινωνικές ομάδες, διότι ο πολιτισμός αναπνέει μέσα στην καθημερινότητα τους, οι πολίτες παράγουν, δεν καταναλώνουν μόνο, τον πολιτισμό. Σκοπεύουμε να αρθρώσουμε έναν σύγχρονο λόγο  για τον πολιτισμό, να μοιραστούμε μαζί σας το νόημα που κινεί τις στρατηγικές και τις προτεραιότητες μας, να προσπαθήσουμε να μετατρέψουμε την διαχείριση σε πολιτική διαδικασία.   

Η προσέγγισή μας θα είναι σταθερά κοινωνικο-πολιτισμική. Ο όρος ίσως ακούγεται τεχνικός αλλά περιγράφει κάτι απλό. Δεν θα περιορίσουμε την προσοχή μας στους οργανισμούς που παράγουν πολιτισμό, θα είμαστε εξίσου στραμμένοι στο κοινό. Το πληθυντικό ανεξάντλητο κοινό της καθημερινότητας με την πλούσια διαστρωμάτωσή του, την απροϋπόθετη έκφραση του που υπερβαίνει τις συμβατικές ταξινομήσεις. Θέλουμε να ακούσουμε με προσοχή τους μεγάλους απόντες της καθιερωμένης πολιτιστικής σκηνής, το μη κοινό, και τις αιτίες που το κρατούν μακριά από τη συμμετοχή. Χρειάζεται να χαρτογραφήσουμε τα πεδία των επιθυμιών του αλλά και να διακρίνουμε τις αθέατες και μη νομιμοποιημένες πλευρές του πολιτισμού της καθημερινής ζωής που επηρεάζουν καθοριστικά τις στάσεις, νοοτροπίες και συμπεριφορές.  

Οι λέξεις-κλειδιά για αυτή τη διαδικασία είναι η συμμετοχικότητα και όχι απλώς η πρόσβαση, τα πολιτισμικά δικαιώματα, οι ανισότητες και διακρίσεις, οι πολιτισμικές κοινότητες –ορατές ή αφανείς, η διαφορετικότητα, η πολυεθνοτική κοινωνία, η πολιτισμική βιοποικιλότητα, εντέλει η κοινωνική συνοχή. Με αυτά τα εργαλεία θα μπορέσουμε να ερμηνεύουμε τα νέα και συχνά εκρηκτικά πολιτισμικά φαινόμενα, να ανοίξουμε ένα πεδίο διαλόγου σε πολλά επίπεδα, να ακούσουμε πιο προσεκτικά κοινωνικούς επιστήμονες και διανοούμενους, να σχεδιάσουμε πολιτικές ρυθμίσεις και παρεμβάσεις πιο δίκαιες και συμπεριληπτικές, όπως έχει υποχρέωση να κάνει εξ ορισμού η δημόσια πολιτική του πολιτισμού.

Υπάρχουν πολλά ερωτήματα που αξίζει να τεθούν σε δημόσιο διάλογο σχετικά με τον πολιτισμό που αξιωνόμαστε και που θέλουμε, την πολιτισμική μας ταυτότητα και τη συγκρότησή της, ιδιαίτερα όσον αφορά τις νεότερες γενιές. Αξίζει να ονομάσουμε με ψυχραιμία και θάρρος τις πολιτισμικές συγκρούσεις αντί να τις απωθούμε και να τις αφήνουμε να δηλητηριάζουν την κοινή μας ζωή. Κι ακόμη να ξαναδούμε τον ρόλο των κρατικών οργανισμών και των ιδιωτικών ιδρυμάτων, κυρίως σε αναφορά προς το κοινό και το μη κοινό τους, τις προτάσεις νοήματος και τη διαμόρφωση των νέων υποκειμενικοτήτων που αποπειρώνται.

Υπάρχουν πολλά κοινωνικο-πολιτισμικά φαινόμενα που ερμηνεύονται συνήθως απροβλημάτιστα και επιφανειακά. Ίσως μοιράζεστε κι εσείς την αίσθηση πως κυριαρχεί εντέλει μια ηγεμονία της κοινοτοπίας από την οποία απουσιάζει σε μεγάλο βαθμό η κριτική σκέψη και εμποδίζει την πολιτική οικονομία των νοημάτων να γίνει παραγωγική. Αυτό πρέπει να αλλάξει και είναι υποχρέωση του υπουργείου να προκαλεί και να στηρίζει έναν πολυφωνικό διάλογο γύρω από όλα αυτά τα ζητήματα.

Το υπουργείο

Ο κύριος κορμός του υπουργείου υπηρετεί, όπως όλοι ξέρετε, την Πολιτιστική κληρονομιά και σ’ αυτό υπάρχει συνέχεια, συνέπεια, καθολικότητα, δομή κεντρική και περιφερειακή, επιστημονικά όργανα, εντέλει σταθερή ενεργητική πολιτική και παρέμβαση. Υπάρχει στο υπουργείο σημαντικό επιστημονικό προσωπικό –όχι μόνο αρχαιολόγοι αλλά και όλες οι αναγκαίες ειδικότητες, μεγάλα έργα που εκτελούνται, μουσεία, ανασκαφές, έρευνα σε τομείς δύσκολους και ορισμένες φορές πρωτοποριακούς, εκπαιδευτικά προγράμματα και, όπως είναι φυσικό, υπάρχουν και καθυστερήσεις, προβλήματα, γραφειοκρατικές εμπλοκές που δεν μπορούν να προληφθούν ή να αποφευχθούν όπως αποδεικνύει η εμπειρία. Για να αντιμετωπίσουμε καλύτερα αυτά τα θέματα, αποφασίσαμε να έχουμε συναρμοδιότητα με τον υφυπουργό κ. Στρατή, να ενδυναμώσουμε την οργάνωση και την πολιτική βούληση που απαιτείται και με τη σημαντική στήριξη της Γ.Γ. κας Βλαζάκη, να συγκροτήσουμε όχι ένα ιεραρχικό σχήμα αλλά μια ομάδα που αντιμετωπίζει από κοινού και σε στενή συνεργασία όλα τα ζητήματα. Είναι νομίζω μια αλλαγή που θα αποδειχθεί ευεργετική για την οργάνωση αλλά και τις προοπτικές του υπουργείου, καθώς ήδη αρχίσαμε να παίρνουμε αποφάσεις που θα βοηθήσουν στο μέλλον, όταν άλλοι θα βρίσκονται στη θέση μας. Με τον υφυπουργό Γιώργο Βασιλειάδη, πάλι, συζητάμε εντατικά την ανάδειξη του αθλητισμού ως πολιτισμικής πρακτικής, την ανάγκη διαλόγου, την κουλτούρα του σώματος, τη βιωμένη κουλτούρα, τις πρωτοβουλίες που θα απωθήσουν τον ελιτισμό και θα μειώσουν τις αξιωματικές αποστάσεις μεταξύ σωματικής και πνευματικής άσκησης.

Ο διάλογος

Λίγα λόγια για τα νομικά πρόσωπα και τους εποπτευόμενοι φορείς του υπουργείου, που εφαρμόζουν πολιτικές με ανεξάρτητα ΔΣ και διευθυντές. Έχουμε ξεκινήσει μαζί τους έναν διάλογο, για πρώτη φορά συναντηθήκαμε όλοι σε μια κοινή σύσκεψη, φυσικά ακολουθούν και επιμέρους συνεργασίες, είμαστε και μπροστά σε νέους προϋπολογισμούς και λήξη θητείας ορισμένων. Ωστόσο, αυτό που θέσαμε στη σύσκεψη για να ακούσουμε τις απόψεις όλων αφορούσε τον κοινό παρονομαστή τους, το ίδιο το κοινό τους που είναι και ο λόγος ύπαρξής τους άλλωστε. Αφήσαμε εκεί ανοιχτό το διάλογο, γιατί θέλει αρκετή σκέψη και ιδέες. Την ίδια συζήτηση κάναμε επίσης με τους διευθυντές και τις διευθύντριες των Μουσείων, με τους οποίους επίσης υπήρξε κοινός προβληματισμός και ο διάλογος θα συνεχιστεί.

Κοινότητα πολιτισμού

Η δημόσια διοίκηση, η οργάνωση και η διαχείριση της καθημερινότητας του υπουργείου απαιτεί αποφάσεις και αξιοποίηση όλων των δυνατοτήτων που μας προσφέρονται. Θα προσπαθήσουμε να καλύψουμε τα κενά, να ενεργοποιήσουμε νέους τρόπους συνεργασιών εντός του υπουργείου με όλο το προσωπικό, να αξιοποιήσουμε γνώσεις με ιδιαίτερη χρησιμότητα. Απευθυνθήκαμε από την πρώτη στιγμή σε όλους τους εργαζόμενους χωρίς εξαίρεση και στενά ιεραρχικά κριτήρια, θέλουμε να ξέρουν τι σκεφτόμαστε και τι σχεδιάζουμε, να μαθαίνουμε τις δικές τους σκέψεις και ιδέες, να αποτελούμε μια κοινότητα πολιτισμού πριν απ’ όλα εμείς οι ίδιοι που βρεθήκαμε σ’ αυτή τη συγκυρία να συνεργαζόμαστε. Υπάρχει καλό κλίμα, είμαι αισιόδοξη, παρότι ο χρόνος πιέζει και ο σχεδιασμός μας πρέπει να είναι ρεαλιστικός.

Το ζήτημα της προστασίας της αρχαιολογικής και γενικότερα της πολιτισμικής κληρονομιάς μάς έχει απασχολήσει το τελευταίο διάστημα, μολονότι τη θεωρούμε δεδομένη και το θεσμικό πλαίσιο ισχυρό. Η εξαίρεση του Νόμου 4389/2016 για τους αρχαιολογικούς χώρους δεν εγείρει αμφιβολίες, ωστόσο, είμαστε σε διαρκή επαφή με το υπουργείο Οικονομικών και έχει δρομολογηθεί η διαδικασία ώστε να τεθεί στη διάθεσή του υπουργείου Πολιτισμού το ταχύτερο ο πλήρης κατάλογος των ακινήτων που εξαιρούνται και τα οποία αντιστοιχούν σε αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία, μουσεία, ιστορικούς τόπους και ακίνητα, που προορίζονται για την εν γένει εξυπηρέτηση του δημόσιου σκοπού της προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η πιστοποιημένη ταυτοποίηση θεωρούμε ότι θα κλείσει τον κύκλο της αμφιβολίας γύρω από αυτό το θέμα τελεσίδικα.

Γι’ αυτό και θεωρούμε ασύμβατη την απεργία που έχει εξαγγελθεί για την Πέμπτη, διότι οι κλειστοί αρχαιολογικοί χώροι συνηγορούν όχι υπέρ της δημόσιας προστασίας τους αλλά, αντίθετα, γίνονται μπούμερανγκ ευνοώντας επιχειρήματα και σχέδια που έχουν εκφραστεί υπέρ της ιδιωτικής φύλαξης. Είναι κρίμα, τη στιγμή που προχωρούμε σε διαδικασίες ικανές να διαφυλάξουν την πολιτιστική κληρονομιά για πρώτη φορά τόσο αποφασιστικά και λεπτομερειακά, να βρισκόμαστε μπροστά σε κλειστές πόρτες. Ελπίζω και εύχομαι τελικά να επικρατήσουν πιο νηφάλιες φωνές και σεβασμός όχι μόνο στα μνημεία αλλά και στους επισκέπτες που τα τιμούν και τα συντηρούν με την παρουσία τους.

Θεμελιώδη σχέδια

  1. «Παρατηρητήριο Εθνικού Πολιτισμικού Κεφαλαίου» με στόχο την ανάλυση της συγκρότησης του υλικού και συμβολικού πολιτισμικού κεφαλαίου της χώρας και την παρακολούθηση της εξέλιξής του σε ετήσια βάση. Το εργαλείο αυτό είναι απαραίτητο αν θέλουμε να υπερβούμε έναν ορισμό του πολιτισμού που περιορίζεται στις τέχνες και την πολιτιστική κληρονομιά και αποτελεί προϋπόθεση για να προτείνουμε πολιτισμικές πολιτικές που θα απαντούν σε πραγματικές ανάγκες και θα αξιοποιούν το πλούσιο δυναμικό της Ελληνικής κοινωνίας. Μόνον έτσι θα μπορέσουμε να βάλουμε το πεδίο σε μια νέα τροχιά αειφόρου ανάπτυξης και θα βελτιώσουμε τη συνεισφορά του στην ελληνική οικονομία και κοινωνία, με τελικό στόχο τη βελτίωση των όρων της πολιτισμικής δημοκρατίας.
  2. Περιφερειακή πολιτική σύγχρονου πολιτισμού με το βλέμμα στραμμένο στην επόμενη δεκαετία 2020-’30, ως απαραίτητη παράμετρο συγκρότησης ενός νέου πολιτισμικού μοντέλου αειφόρου ανάπτυξης και κοινωνικο-πολιτισμικής συνοχής. Τα ζωντανά κύτταρα πολιτισμού της περιφέρειας που ήδη λειτουργούν σε πολλούς τομείς, χρειάζεται να δυναμώσουν και να ενισχυθούν. Θα προχωρήσουμε σε δικτύωση και όπου χρειάζεται στο σχεδιασμό νέων καινοτόμων θεσμών πολιτισμικής οργάνωσης στην επικράτεια. Στόχος μας η ανάπτυξη ενός περιφερειακού δικτύου που θα λειτουργεί με αυτονομία, ισοτιμία και εξωστρέφεια για να εκφράζει, να αναδεικνύει και να  συγκροτεί τις δικές του τοπικές πολιτισμικές στοχεύσεις και να μην αναπαράγει ένα κεντρικό υδροκεφαλικό μοντέλο σε κακέκτυπες παραλλαγές. Έμφαση θα δοθεί στην προσέγγιση σύγχρονων δημιουργών και τοπικών κοινωνιών, αναγκαία προϋπόθεση της αειφόρου ανάπτυξης τόσο των πόλεων της περιφέρειας, όσο και της ίδιας της σύγχρονης τέχνης.
  3. Νέος Οργανισμός Βιβλίου και Ανάγνωσης μετά από διαβούλευση με τους φορείς και την κοινότητα βιβλίου και ανάγνωσης για τη σκοπιμότητα της ίδρυσης και τον σχεδιασμό του. Ο διάλογος θα λάβει υπόψη όλες τις εξελίξεις των τελευταίων χρόνων στον τομέα της παραγωγής, διακίνησης και κατανάλωσης βιβλίου, των πρακτικών ανάγνωσης, των τεχνολογιών και των βιβλιοθηκών, των οπτικοακουστικών μέσων και των ψηφιακών εφαρμογών, καθώς και τη νέα πραγματικότητα της Εθνικής βιβλιοθήκης αλλά και βιβλιοθηκών και δικτύων της περιφέρειας, προκειμένου να διατυπωθεί ένα σχέδιο με προοπτική και μελλοντική προοπτική.
  4. Πολιτισμός και παιδιά. Ξεκινάμεέρευνα του Παιδαγωγικού τμήματος ΕΚΠΑ για τη σχέση των ανηλίκων με τις υπηρεσίες και την κατανάλωση πολιτιστικών προϊόντων και αγαθών. Η έρευνα θα υποστηρίξει στη συνέχεια πολιτικές παρεμβάσεις και νέα προγράμματα για τα παιδιά. Πρόκειται για απαραίτητο εργαλείο ώστε η τέχνη, η επικοινωνία και καθετί ακόμη που τρέφει το φαντασιακό και την πολιτισμική ταυτότητα των νέων και των παιδιών να τους προσφέρει το έδαφος της ελεύθερης έκφρασης, να προσφέρει δημιουργικά εφόδια, να συγκροτεί ώριμους ανθρώπους και πολίτες.
  5. Νέοι και παιδιά και Νέοι δημιουργοί και καλλιτέχνες, ένα πρόγραμμα καινοτόμων προτάσεων και παραγωγής πολιτισμικών σχεδίων που θα αφορά τις νεότερες ηλικίες. Ένα πρόγραμμα που θα προκηρυχθεί στις αρχές της επόμενης χρονιάς και θα φέρνει κοντά δημιουργικές ομάδες νέων παραγωγών και καλλιτεχνών τόσο με τις μικρές ηλικίες όσο και την εφηβική και μετεφηβική νεότητα. Το κενό είναι μεγάλο και η πολιτεία οφείλει να ενισχύσει και να βελτιώσει αυτή την κρίσιμη πτυχή της καλλιτεχνικής παραγωγής.
  6. Πολιτισμός και Αθλητισμός σε διάλογο και συνεργασία, προκειμένου να αναπτύξουμε μορφές πολιτισμικής έκφρασης και πρακτικών εντός και εκτός γηπέδων. Ο αθλητισμός είναι ένα πολύπλοκο και σύνθετο πολιτισμικό γεγονός μεγάλων διαστάσεων. Θέλουμε σιγά σιγά και μεθοδικά να δημιουργήσουμε συνδέσεις που θα προσφέρουν και θα ανοίξουν αυτή την δυναμική σε άλλες περιοχές του πεδίου. Θα αφουγκραστούμε αυτόν τον χώρο προσεκτικά και θα πάρουμε πρωτοβουλίες με σκοπό την ωφέλεια τόσο των φιλάθλων όσο και του κόσμου εκτός γηπέδων.

«Οι ποιητές, όπως και οι ποδοσφαιριστές, πρέπει να είναι τεχνικά επιδέξιοι, πειθαρχημένοι, ευφάνταστοι και ικανοί να αυτοσχεδιάσουν ανά πάσα στιγμή. Γιατί η ποίηση είναι ένα παιχνίδι που απαιτεί υψηλή συγκέντρωση και, πράγματι, αυτά που έμαθα στο γήπεδο εξακολουθούν να με διδάσκουν στην καθημερινή μου εργασία, που είναι η σύνθεση ποιημάτων» λέει σε μια συνέντευξή του ο Κρίστοφερ Μέριλ, αμερικανός ποιητής και δοκιμιογράφος.

  • Ακροπόλ. Στο κτίριο που βρισκόμαστε σήμερα  εξετάζουμε την ιδέα να δημιουργηθεί ένας κόμβος πολιτισμικής δραστηριότητας, ένας χώρος καλλιτεχνικής δημιουργίας, που θα επιχειρεί να αποτελέσει το «ενδιάμεσο πεδίο» συνεχούς συνδιαμόρφωσης και διαλόγου ανάμεσα στη δημόσια πολιτική και τη σύγχρονη ανεξάρτητη παραγωγή, με επίκεντρο τις ανάγκες του κοινού. Ένα σημείο όπου διαφορετικά και ανήσυχα κοινά θα συναντιόνται με πρωταρχικό το δικαίωμα της συμμετοχής. Εκθέσεις, παραστάσεις, μουσική, βιβλίο και κάθε μορφή σύγχρονης τέχνης και δημιουργίας θα μπορούν να βρουν έναν φιλόξενο χώρο ανοιχτό στις ανεξάρτητες και νεανικές δημιουργικές και καλλιτεχνικές δυνάμεις. Θέλουμε να φτιάξουμε έναν κόμβο που θα στηρίζει την καλλιτεχνική δραστηριότητα σε όλες τις φάσεις της, με ανοιχτές πρόβες,  σεμινάρια, συμμετοχικές συναντήσεις, εκθέσεις, συνέδρια και φεστιβάλ. Θα παρέχουμε χώρο και υποστήριξη ώστε να μπορούν οι μη συμβατικές πολιτισμικές και καλλιτεχνικές εκφράσεις και πρακτικές να αποκτήσουν την δυνατότητα να μας προκαλέσουν και να μας εκπλήξουν. Κι ακόμη θέλουμε να υπάρχει μια διάσταση διεθνής, που θα ενεργοποιεί την εθνική συζήτηση υποδεχόμενη συνομιλητές από άλλα μέρη του κόσμου και θα τονώνει την διεθνή παρουσία καλλιεργώντας  συνεργασίες με ανάλογες πρωτοβουλίες εκτός Ελλάδας.

Σχεδιάζονται επίσης μια σειρά από συνεργασίες και συνέργειες με υπουργεία, φορείς, την περιφέρεια Αττικής και άλλες δημοτικές και περιφερειακές αρχές που έχουν ενδιαφέρον και επιθυμούν πολιτισμική παρέμβαση σε συγκεκριμένα πεδία. Θα ακούσουμε τις προτάσεις τους με προσοχή και θα κάνουμε τις δικές μας με περίσκεψη.

Μυρσίνη Ζορμπά
Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού

6η BIENNALE ΑΘΗΝΑΣ

Featured

Από πού γεννιέται το καινούργιο; Πώς μπορεί η σύγχρονη τέχνη να αφουγκραστεί τους προβληματισμούς και να συντονιστεί με τις σημερινές κοινωνίες της πολυπολιτισμικότητας, της κρίσης, της κατάτμησης, της ρευστότητας και των συχνών εναλλαγών, της ψηφιακής πραγματικότητας, των πολλαπλών και παράλληλων επιπέδων, των πολώσεων, της υβριδικότητας; Πώς μπορεί η τέχνη να κατεβεί από τον Παρνασσό, να βγει από τις απαστράπτουσες αίθουσες των εκθέσεων και να συνομιλήσει με το ποικίλο πλήθος που κυκλοφορεί στους δρόμους; Πώς μπορεί να μεταφράσει το ιδίωμα της πρωτοπορίας στις γλώσσες που ακούγονται γύρω μας, χωρίς να θυσιάσει τα νοήματα που θέλει να μεταδώσει; Πώς μπορεί να διαπραγματεύεται με τον εαυτό της, προκαλώντας το ενδιαφέρον μυημένων και αμύητων;     

Προσδοκούμε οι Μπιενάλε, όπως και τα φεστιβάλ στον κινηματογράφο, να αποτελέσουν κόμβους μιας νέας ανεξάρτητης πολιτικής για τον πολιτισμό, μακριά από πατερναλισμούς και αποκλεισμούς.

Προσδοκούμε ο θεσμός να μην είναι βιτρίνα έκθεσης έργων, αλλά να παρακινεί και να διαμορφώνει τους νέους καλλιτέχνες να σκεφθούν ριζοσπαστικά και να τους ωθεί σε διάλογο μεταξύ τους αλλά και με τους πιο απίθανους συνομιλητές.

Προσδοκούμε από την τέχνη να μας κάνει να δούμε τα πράγματα, και τον εαυτό μας ανάμεσά τους, διαφορετικά, εκτός πλαισίου, από οπτικές γωνίες που δεν είχαμε σκεφτεί πριν. Και να μας καλεί να δούμε την ίδια την τέχνη και τις σχέσεις μας μαζί της με τον τρόπο αυτό.

Προσδοκούμε να μας δείξει η Μπιενάλε της Αθήνας τη σχέση της με την πόλη. Έχει αναπτύξει οργανικούς δεσμούς μαζί της, ανήκει στα δρώμενά της, ή απλώς φιλοξενείται σ’ ένα χώρο της, όπως θα φιλοξενούνταν σε έναν οποιοδήποτε χώρο;

Προσδοκούμε τέλος η Μπιενάλε να ανανεώσει το πολιτισμικό κεφάλαιο της χώρας, να στοχαστεί στο χτες και στο σήμερα, να μην είναι μια κλειστή ετεροτοπία, αλλά να ξαναφέρει την ουτοπία ως ανοιχτή δυνατότητα. 

Ζητάμε πολλά; Θα δείξει. Καλή επιτυχία!

Τελετή λήξης του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας

Featured

22 Σεπτεμβρίου 2018

Το κλίμα, η γλώσσα και ο τόνος των ταινιών μικρού μήκους διαφέρει ριζικά από τις άλλες γραφές, τα μέσα και τα μηνύματα που κυκλοφορούν γύρω μας.

Γεννημένες μέσα στο ίδιο οικονομικό και κοινωνικό-πολιτισμικό περιβάλλον τα χρόνια της κρίσης, οι μικρού μήκους ταινίες αποτελούν μια όαση στοχασμού, προβληματισμού, άμεσων ή υπαινικτικών αναφορών σ’ αυτήν. Επιλέγουν να είναι περισσότερο μαρτυρίες και μελέτες της κρίσης παρά καταγγελίες της. Διαφέρουν στην ένταση, που τη χρησιμοποιούν με μέτρο, ενώ στις δύο άλλες περιπτώσεις χρησιμοποιείται εκκωφαντικά και καθ’ υπερβολή, διαφέρουν στην αναζήτηση των αιτίων, των ενόχων, των λύσεων.

Η κρίση στις μικρού μήκους ταινίες δεν ήταν η αρχή και το τέλος, αλλά ένας σκληρός πυρήνας προβλημάτων στη ζωή των ανθρώπων που πρέπει να τον διαχειριστούν και να τον υπερβούν. Ο φακός είναι επικεντρωμένος στις μικρές ιστορίες καθημερινών ανθρώπων, στα συνηθισμένα προβλήματα. Τις κατοικούν μικροεπαγγελματίες, μισθωτοί, οικογένειες, ζευγάρια, πρόσφυγες. Αφορούν στάσεις ζωής, ηθικά διλήμματα ή ακόμη και τα μεγάλα αφηγήματα στα οποία η εποχή μας οδηγεί.

 Οι νεαροί και νεαρές, κατά τεκμήριο, σκηνοθέτες που τις έχουν γυρίσει αναφέρονται στην αβεβαιότητα και την ανασφάλεια που επικρατεί στους ευάλωτους μεσαίους ανθρώπους. Μιλούν για το φόβο, το θυμό, το αίσθημα αδικίας αλλά και την εσωτερική απελπισία. Αγγίζουν τις χορδές της ευαισθησίας, τις κλίμακες του τυχαίου, τα σχέδια εξόδου από το αδιέξοδο έτσι όπως συνήθως γίνονται κάτω από πίεση, πρόχειρα, χωρίς επεξεργασία και προοπτική. Στη θέση της μεγαλοστομίας και της ρητορικής, εδώ βρίσκει κάποιος ρεαλιστικές υπαινικτικές σκηνές, μετρημένους διαλόγους, σκεπτικά πρόσωπα και βλέμματα απορίας. Δεν αφήνεται χώρος για κραυγαλέες καταγγελίες και συμβολικές αντιπαραθέσεις, το παράπονο, η αγωνία, το δάκρυ είναι πολύ προσωπική έκφραση που δεν προσφέρεται για δημόσια κατανάλωση, αντίθετα την αποφεύγει.

Σ’ αυτή την κλίμακα αποχρώσεων υπάρχει χώρος για παρατήρηση, διάλογο, κατανόηση. Είναι μια κινηματογραφική κουλτούρα, που ανασαίνει στους ρυθμούς της κοινωνίας και των προβλημάτων της, σε συλλογικό και ατομικό επίπεδο. Αυτή η διαπίστωση με κάνει τώρα να είμαι προσεκτική στα νέα μηνύματα που μας επιφυλάσσουν αυτή τη χρονιά οι δημιουργοί. Η τέχνη έχει το προνόμιο να διαισθάνεται όχι μόνο τις δυσκολίες και τα αδιέξοδα αλλά και τη στιγμή της προσδοκίας για καλύτερες μέρες. Τέτοιες στιγμές ζήσαμε στο φεστιβάλ φέτος.

Στερέωση, Αποκατάσταση, Αναστήλωση, Ανάδειξη Γέφυρας ΄Αραχθου στην Πλάκα

Featured


Η αναστήλωση του ιστορικού γεφυριού του Άραχθου στην Πλάκα είναι ένα έργο με πολλές σημασίες.

Άραχθος, σημαίνει ο ποταμός που κυλάει ορμητικά, χτυπάει και δεν αφήνει τίποτε στο πέρασμά του. Και πολιτισμός στον Άραχθο ήταν τα γεφύρια που χτίστηκαν από λαϊκούς αρχιτέκτονες και το χτίσιμό τους έγινε μύθος και τραγούδια για να υπογραμμίσει αφενός τις δυσκολίες, αφετέρου την ανθρώπινη ευρηματικότητα, επιμονή, μαστοριά. Γεφύρι σημαίνει την επιβολή της κοινωνίας, των καθημερινών ανθρώπινων αναγκών πάνω στα στοιχεία της φύσης.

Βρισκόμαστε σε ένα ιστορικό ποτάμι, γιατί εδώ έγινε η μάχη του Πέτα, όπου θυσιάστηκε το άνθος του ευρωπαϊκού φιλελληνισμού, το ποτάμι ήταν  το ελληνοτουρκικό σύνορο έως το 1912, γύρω από   αυτό έγιναν αιματηρές μάχες (οι ιταλοί Γαριβαλδινοί στους βαλκανικούς πολέμους), αλλά και τα παρακείμενα χωριά κάηκαν από τους Γερμανούς στην κατοχή. Μια ιστορία όπου ο πόλεμος συναντά την καθημερινή δημιουργικότητα, όπου το ευρωπαϊκό με τις δυο όψεις του, την ελπιδοφόρα αλλά και την καταστροφική, συναντά το τοπικό ηπειρώτικο. Και μια συνάντηση, όπου σήμερα οι σύγχρονοι αρχιτέκτονες και μηχανικοί, έρχονται να αναμετρηθούν με τους παλιούς μαστόρους για να ξαναφτιάξουν το γεφύρι.

Η κοινωνία της Ηπείρου είδε συμβολικά στο πέτρινο γεφύρι το δομημένο παρελθόν της, αλλά και ταυτόχρονα στην αναστήλωση του, τη δυναμική μιας πολυεπίπεδης ανάκαμψης. Γι’ αυτό άμεση ήταν και η αντίδραση της Πολιτείας, που εξαρχής έθεσε ως προτεραιότητα την αποκατάσταση του μνημείου, διασφαλίζοντας τη χρηματοδότηση του έργου και, κυρίως, μεριμνώντας για όλα όσα συνιστούν μια πλήρη και αποτελεσματική θεσμική διαδικασία.

Η στιγμή της υπογραφής είναι συμβολική αλλά ουσιαστική, καθώς ολοκληρώνεται με επιτυχία ο πρώτος κύκλος και πλέον μπαίνουμε στην τελική ευθεία για την αποκατάσταση του μνημείου.

Το γεφύρι που θα αναστηλωθεί είναι βέβαια  η υλική μαρτυρία που διασώζεται για τις μελλοντικές γενιές. Αλλά θα έχει ταυτόχρονα και μια νέα ταυτότητα, καθώς θα ενσωματώσει την τεχνογνωσία, τα θεσμικά ανακλαστικά και την κοινωνική συμμετοχή.

Τόσο με τους νέους αυτοκινητόδρομους που διατρέχουν σήμερα την Ήπειρο όσο και με την αναγέννηση της Πλάκας, αυτό που βλέπουμε είναι καταρχάς η άρση των αποκλεισμών, η ενίσχυση της επικοινωνίας, αλλά και η επικοινωνία ανάμεσα στο τώρα και την ιστορία. 

Αξίζουν συγχαρητήρια στους σύγχρονους πρωτομάστορες και μαστόρους, στους καλφάδες αλλά και στα τσιράκια τους. Χωρίς όλους αυτούς, δεν χτίζονται γεφύρια προς το παρελθόν και γέφυρες προς το μέλλον!

Μήνυμα για την επέτειο της δολοφονίας του Παύλου Φύσσα

Featured

Τρίτη 18 Σεπτεμβρίου 2018

Αυτό ήταν που έκανε τον Παύλο Φύσσα επικίνδυνο για την Χρυσή Αυγή. Η τέχνη του προκαλούσε δυσανεξία με τον ίδιο τρόπο που προκαλεί δυσανεξία η ελευθερία της έκφρασης. Ήταν η έμπρακτη αμφισβήτηση του δόγματος ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος να ζεις. Η Χρυσή Αυγή αποφάσισε να τον αφανίσει, για να αφανίσει την πολιτισμική πρακτική του, την απήχηση της μουσικής γλώσσας του Killah P. στα νέα παιδιά που δεν θέλουν να τους λένε τι και πώς θα κάνουν. Ο Παύλος Φύσσας δολοφονήθηκε επειδή αρνήθηκε να φοβηθεί ενόσω βρισκόταν στη «γειτονιά» του. Είχε μια άλλη αντίληψη για τη λαϊκή γειτονιά της εργασίας και της σχόλης, των ονείρων και των τραγουδιών, της παρέας, της αξιοπρέπειας, των αγώνων. Οι γειτονιές του Killah P. είναι οι συμμετοχικοί χώροι όπου ανθίζουν οι νεανικές κουλτούρες, οι αντιστάσεις απέναντι στον φασισμό και η ελπίδα για ένα καλύτερο κόσμο. Από αυτόν τον χώρο θα έρθει η ιστορική δικαίωση του Παύλου Φύσσα.

Ο Παύλος Φύσσας ήταν ενεργό μέλος της ανεξάρτητης μουσικής σκηνής από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, όταν ακόμη δούλευε στην ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη στο Πέραμα. Εκφράστηκε μέσα από τη χιπ χοπ και το low bap, τα μουσικά είδη που άνθιζαν στην περιοχή, μακριά από δισκογραφικές εταιρείες και εμπορικά δίκτυα. Γι’ αυτόν η μουσική παραγόταν από τον κόσμο και για χάρη του. Συναυλίες χωρίς εισιτήριο, στις πλατείες και τις γειτονιές, που απηχούσαν τις ανησυχίες των νέων της γενιάς του, τις δυσκολίες της καθημερινής βιοπάλης, την αναμέτρηση με το φίδι του φασισμού που είχε αρχίσει να ζώνει τις λαϊκές γειτονιές. Οι δολοφονίες του Γρηγορόπουλου και του Τζουλιάνι, η κρίση, ο ρατσισμός απέναντι σε πρόσφυγες και μετανάστες, η κρατική βία, το όραμα ενός δικαιότερου κόσμου ήταν οι κύριες θεματικές των τραγουδιών του. Ο Killah P. ήθελε να τελειώνει με το παρελθόν, το «ήθος του οποίου είχε αυτοκτονήσει», για χάρη ενός ομορφότερου αύριο. Με την τέχνη του έφερε στο προσκήνιο το «ακατέργαστο», απαράμιλλα όμως ζωντανό, υλικό της καθημερινής κουλτούρας. Αναπαράστησε τις νέες πρακτικές και τις αντιφάσεις που γέννησε η εποχή της κρίσης. Το σύστημα κατηγόρησε το έργο του για χυδαιότητα. Ο ίδιος έλεγε πως το έργο του ήταν «αυστηρώς ακατάλληλο για ανήλικους, φιλότεχνους και για φιλόφιλους». Ήταν κατάλληλο για ανθρώπους με σάρκα και οστά, με προβλήματα και όνειρα, που γύρευαν, όπως κι αυτός, μια ανάσα ελπίδας. Ήταν κομμάτι της λαϊκής κουλτούρας, των ανθρώπων που αναμετριούνται με τους πραγματικούς όρους της κοινωνικής μας ύπαρξης, του φαντασιακού που τροφοδοτεί τις καθημερινές μας πολιτισμικές αναπαραστάσεις.

Ομιλία της Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού Μυρσίνης Ζορμπά στα εγκαίνια του 47ου Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο

Featured

Είναι σημαντικό που οι Εκθέσεις Βιβλίου έχουν μπει πλέον στην κανονική ροή του κυκλώματος της ενημέρωσης του κοινού, του μάρκετινγκ και της διακίνησης του βιβλίου, ξεπερνώντας τις οργανωτικές και οικονομικές δυσκολίες που συναντούσαν πριν από μερικές δεκαετίες, όταν ξεκίνησαν.

Είναι, βέβαια, φανερό ότι δεν είναι όλες οι εκθέσεις ίδιες. Διαφέρουν ως προς τον φορέα, τον αριθμό των εκδοτών που συμμετέχουν, τον όγκο των βιβλίων, τη στόχευση κοινού, τις παράλληλες εκδηλώσεις, εντέλει την οργάνωση, την απήχηση και την οικονομική τους αποδοτικότητα. Αυτές οι διαφοροποιήσεις δημιουργούν την ανάγκη να σκεφτούμε και να συζητήσουμε, αξιοποιώντας την εμπειρία που έχει συσσωρευτεί όλα αυτά τα χρόνια, τις δυνατότητες βελτίωσης και τις προοπτικές τους.

Χρειάζεται επίσης να συζητήσουμε πώς συμπεριφέρθηκε στα χρόνια της κρίσης το αναγνωστικό κοινό, που ασφαλώς είχε οικονομικές δυσκολίες, κάτι που αντανακλά στο μέγεθος, τη συγκέντρωση και τα οικονομικά των εκδοτικών οίκων αλλά και επηρεάζει όλους τους κλάδους του βιβλίου, από τους συγγραφείς και τους μεταφραστές, ως τους βιβλιοπώλες και τους τεχνικούς της παραγωγής.

Δυστυχώς, η κατάργηση του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου επέφερε ισχυρό πλήγμα τόσο στην γενικότερη διαρθρωτική υποστήριξη του βιβλίου στο τόπο μας, όπως τουλάχιστον ήταν οι προδιαγραφές και οι στόχοι του ΕΚΕΒΙ, αλλά και στον ιδιαίτερο και σημαντικό τομέα της έρευνας και της μελέτης του κόσμου του βιβλίου. Σήμερα γνωρίζουμε λιγότερα απ’ όσα μας είναι αναγκαία προκειμένου να κάνουμε συγκρίσεις για την πορεία της παραγωγής και της κατανάλωσης, να κάνουμε συγκρίσεις, να πάρουμε αποφάσεις.

Μετά από την κρίση και προσβλέποντας στην επόμενη μέρα της οικονομικής και πολιτισμικής ανάπτυξης της χώρας, είναι θεωρώ η στιγμή, να αποδεχθεί ξανά η Πολιτεία την ευθύνη της απέναντι στο βιβλίο ως πρωταρχικό πολιτιστικό αγαθό. Επισπεύδοντας την επανίδρυση του θεσμού πάνω σε στέρεες βάσεις που θα ανταποκρίνονται στις νέες ανάγκες και προοπτικές θα έχουμε κάνει το βήμα προόδου που αξίζει τόσο ο κόσμος του βιβλίου, όσο και το δυνάμει αναγνωστικό μας κοινό. Έχουμε υποχρέωση να το κάνουμε τώρα που οι συνθήκες άρχισαν να είναι πιο ευνοϊκές και γυρίζουμε σελίδα. Κι αυτό, μέσα από σοβαρό και τεκμηριωμένο δημόσιο διάλογο και προσβλέποντας στο μέλλον των μικρών και μεγάλων αναγνωστών που κατάφεραν να διατηρήσουν ζωντανή την επιθυμία της ανάγνωσης σε μια χώρα που ποτέ στο παρελθόν δεν φρόντισε να επενδύσει στις βιβλιοθήκες, στερώντας από τους πολίτες το δικαίωμα στη δωρεάν πρόσβαση στην ανάγνωση. Ο νέος θεσμός βιβλίου δεν είναι παρά το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση και οφείλουμε να το κάνουμε αποφασιστικά και γρήγορα, όλοι μαζί, με σύμπνοια και το όραμα ζωντανό.

Με αυτές τις σκέψεις σας εύχομαι καλή επιτυχία! 

Ομιλία κατά την παραλαβή του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού

Featured

Χαιρετισμός της Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού, Μυρσίνης Ζορμπά

Μαθήτευσα στο χώρο του βιβλίου ως εκδότρια κοντά σε συγγραφείς, ποιητές, μεταφραστές, βιβλιοθηκονόμους, τυπογράφους. Κόσμος μαγικός! 

Αγάπησα τις βιβλιοθήκες, τα βιβλία και πιστεύω πως η στέρησή τους συνιστά μια μεγάλη κοινωνική αδικία. Ο πολιτισμός του βιβλίου ήταν ο σταθερός προσανατολισμός μου. 

Εργάστηκα κοντά σε πολιτικές προσωπικότητες με όραμα και με ευρύτερη πολιτική αντίληψη. Έμαθα ότι η πολιτική χρειάζεται ιδέες, συνέπεια αλλά και μεθοδικότητα στη διαχείριση και την εφαρμογή.

Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, ήταν ένα εργαστήρι πολιτισμού, που επεξεργάστηκε τις μεθόδους και τους τρόπους με τους οποίους οι καλύτερες ιδέες, οι μεγάλες αξίες δεν μένουν στα ράφια των βιβλιοθηκών, αλλά περνούν στα χέρια μικρών και μεγάλων, έτσι ώστε ο πολιτισμός να σημαίνει τον πολιτισμό της καθημερινής ζωής. 

Η θητεία μου στην Ευρωβουλή ήταν ένα παρατηρητήριο για την πολιτική του πολιτισμού στην Ευρώπη, για τη μελέτη των τρόπων μέσα από τους οποίους η δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σημαίνει δημιουργία κοινού πολιτισμού.

Ένιωσα την ανάγκη να μελετήσω και να κατανοήσω βαθύτερα την πολιτισμική πραγματικότητα μέσα στην οποία ζούμε, αναπνέουμε και συμμετέχουμε. Την ιστορία της, τη θεωρητική και τη διαχειριστική της πλευρά. Η πολιτική του πολιτισμού υπήρξε το αντικείμενο επιστημονικής ενασχόλησής μου, και τα συμπεράσματα τα συνόψισα στο πρόσφατο βιβλίο μου, «Η πολιτική του πολιτισμού στην Ελλάδα και την Ευρώπη» (2014).

Δεν μπορώ να δω τον πολιτισμό σαν ανωτερότητα κάποιων απέναντι σε άλλους, σαν πολυτέλεια, σαν βιτρίνα, σαν ανταγωνιστικό κατόρθωμα αλλά σαν ανθρώπινη καλλιέργεια, διεργασία, σχέση και διάλογο με τους άλλους, δημιουργικότητα, φαντασία αλλά και προσπάθεια για την βελτίωση της καθημερινής ζωής. Η έννοια της πολιτισμικής δημοκρατίας, η αντιμετώπιση των καινούργιων και των παλιών ανισοτήτων και διακρίσεων, είναι σταθερή μου επιδίωξη. Ο πολιτισμός έχει ξεπεράσει πια την παλιά αντίληψη να θεωρείται πλέον προνόμιο κι έχει γίνει δικαίωμα των πολιτών. Οι ανισότητες πρόσβασης στα αγαθά του πολιτισμού και οι διακρίσεις δηλητηριάζουν τις κοινωνίες μας.

Και βέβαια πολιτισμός και παιδιά. Έμαθα από το «Δίκτυο για τα δικαιώματα του παιδιού» που ιδρύσαμε με φίλες και φίλους στις πιο δοκιμαζόμενες γειτονιές της Αθήνας. Το Δίκτυο στάθηκε με αλληλεγγύη στις πιο δύσκολες στιγμές της κρίσης, φέρνοντας μαζί τις οικογένειες των μεταναστών και των μόνιμων κατοίκων της πόλης, όπου ο πολιτισμός-τα βιβλία-οι τέχνες ήταν η κοινή γλώσσα επικοινωνίας. Γιατί ο πολιτισμός δεν είναι κόσμημα για να φαινόμαστε όμορφοι.

Η κρίση απέδειξε ότι οι άνθρωποι του πολιτισμού είναι επίμονοι, αμετανόητοι, ευφάνταστοι, δημιουργικοί, ανθεκτικοί. Γι’ αυτό και ο πολιτισμός στον καθρέφτη της κρίσης έχει να διδάξει στην κοινωνία μας πολλά για την εφευρετικότητα, την αλληλεγγύη και τη σημασία της συμμετοχής στην κοινότητα. 

Τώρα η μεγάλη πρόσκληση είναι να δούμε ποιες αλλαγές έφερε η κρίση στους πολιτισμικούς θεσμούς και στην κουλτούρα που μοιραζόμαστε και να κοιτάξουμε μπροστά, στο όραμα της επόμενης ημέρας, της επόμενης περιόδου. Επομένως το υπουργείο Πολιτισμού πρέπει να ανταποκριθεί σ’ αυτόν τον πιο παραγωγικό και δημιουργικό ρόλο που καλείται να παίξει. Έργο του είναι να προκαλεί τη δημιουργικότητα, να μην αρκείται στα παλιά και καθιερωμένα, να στηρίζει πειραματικές ιδέες, να κινεί την πολιτική οικονομία των νοημάτων.

 Θα είμαστε εδώ για να ανοίξουμε το διάλογο, να συνεργαστούμε με τις πιο δημιουργικές δυνάμεις για να συγκροτήσουμε και να οργανώσουμε το καινούργιο κοινό όραμα που έχει ανάγκη η κοινωνία μας μετά τα χρόνια της εθνικής κατάθλιψης.

Η Ελλάδα βγαίνει από την κρίση με τραύματα, με μεγαλύτερες κοινωνικές ανισότητες, που σημαίνουν επίσης και μεγαλύτερες ανισότητες στην πρόσβαση στον πολιτισμό. Ζούμε σε εποχές που αναδύονται και συγκροτούνται νέες ταυτότητες, που χρειάζεται να συμβιώσουμε με τη Διαφορετικότητα, να συνεργαστούμε, να αναπτύξουμε καινούριες συμμετοχικές πολιτιστικές πρακτικές, να αντεπεξέλθουμε στους νέους όρους παραγωγής, διακίνησης και κατανάλωσης πολιτιστικών προϊόντων και υπηρεσιών.

Προκλήσεις, όπως οι μεγάλες αλλαγές στις τεχνολογίες, η οικονομία και η περιφερειακή ανάπτυξη, ο τουρισμός αναζητούν απαντήσεις. Η πολιτική του πολιτισμού δεν έχει δικαίωμα να είναι ρομαντική, πρέπει να διαθέτει αξιόπιστους και αποτελεσματικούς θεσμούς και δημόσιους οργανισμούς, να δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας, να εξασφαλίζει την ανάπτυξη των πόλεων, να στηρίζει τη δημιουργία και τους καλλιτέχνες ώστε τα οράματα και τα έργα τους να προκαλούν τις προσδοκίες μας για το μέλλον και να διευρύνουν τον διανοητικό μας χάρτη. Πρέπει επίσης, πολύ σημαντικό, να συντελεί στη συγκρότηση και την ενίσχυση της πολιτισμικής ιθαγένειας των πολιτών. 

Πολιτισμική ιθαγένεια που χαρακτηρίζεται από αξιοπρέπεια, ιστορική συνείδηση, εξωστρέφεια, αλληλεγγύη, δημοκρατικές αρχές, σεβασμό στη διαφορετικότητα, χωρίς αποκλεισμούς και διακρίσεις, αντλώντας από τις καλύτερες παραδόσεις που διαθέτει η χώρα. Μια νέα εικόνα του εαυτού μας και της χώρας, με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία, είναι αναγκαίο να υπάρξει. Γι’ αυτό θα εργαστούμε το επόμενο διάστημα.

Featured

Myrsini Zorba, Minister of Culture

Main points of inaugural address, 30 August 2018

I trained as a book publisher, next to writers, poets, translators and librarians. I’ve learned to love libraries and consider the shortage of them to be a grave social injustice. The culture of books has been my unwavering point of reference. The National Book Centre of Greece (EKEVI) was a cultural training ground that worked out the methods and ways by which the best ideas and greatest values are not left on the library shelves but are passed into the hands of young and old, so that culture comes to mean the culture of everyday life.

I have worked alongside statesmen possessed with vision and a broad political view. I learned that politics needs ideas, which, in turn, must be implemented consistently and methodically. My term as a Member of the European Parliament was an opportunity to observe European cultural policy and learn from it the ways through which the creation of the European Union means the creation of a shared culture.

I am unable to see culture as the exclusive privilege of a few, a luxury, a display of refinement, or an arena of competition. Rather, I see it as the cultivation of shared values, a process of working things out, creativity, dialogue with others and as a resource for the improvement of daily life. For me, the concept of a cultural democracy is a steady goal, as is the addressing of old and new inequalities and discrimination, which are noxious for our society. Access to cultural goods is not a prerogative but a citizen’s right.

Moreover, cultural access is most certainly an issue that is relevant to children. The Network for Children’s Rights, which we founded with a group of friends in some of the most underprivileged neighbourhoods of Athens, showed us how to stand in solidarity during the most difficult moments of the crisis. The families of migrants and city residents were brought together, with books and art as the shared language of communication. The function of culture, finally, is not to be reduced to that of an accessory that makes us look attractive.

The crisis has proven that cultural workers are persistent, unrepentant, imaginative, creative and sturdy. That is why the reflection of culture in the mirror of the crisis has much to teach our society about inventiveness, solidarity and the importance of social participation.

We live in a time when new identities are emerging and formidable advances in technology are changing our lives. We need new patterns of participatory cultural practices and novel responses to the emerging terms of production, circulation and consumption of cultural goods and services. Cultural policy has no right to romantic idealism; it needs to create new work positions, to ensure the flourishing of cities, to support creativity and artists so that their vision and works fuel our expectations for the future. These tasks form the outline of our intended contribution to the emerging consciousness of what it means to be Greek, or to live in Greece, in these exciting times.

«The Culture that Connects Us» της Google Arts & Culture και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Τρίτη 9 Οκτωβρίου 2018

Είναι χαρά μου να απευθύνω χαιρετισμό στην πρώτη εκδήλωση της Google με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που ανακοινώνεται σήμερα στην Αθήνα, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Έτους Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Η Google, που γιόρτασε πρόσφατα τα εικοστά γενέθλιά της, ήταν καταρχήν το πνευματικό προϊόν δύο μεταπτυχιακών φοιτητών, οι οποίοι δημιούργησαν το μακρινό 1998 την καλύτερη μηχανή αναζήτησης στο ίντερνετ. Η Google κατάφερε να γίνει η αγαπημένη επιλογή αναζήτησης και έρευνας στον κόσμο του διαδικτύου, προωθώντας τον πλουραλισμό, άρα και την δημοκρατία, ενώ ταυτόχρονα η πρόσβαση σε πολλαπλά επίπεδα γνώσης ενισχύει τα επιχειρήματα στον διάλογο. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα και στους μη έχοντες να εμβαθύνουν στην γνώση.

Οι χρήστες πλέον, μέσω του πληκτρολογίου τους, μπορούν να ταξιδεύσουν σε ολόκληρο τον κόσμο και να εμπνευστούν από την ποικιλία και την διαφορετικότητα ή να βρουν κοινά σημεία και επιρροές.

Η Google δημιούργησε τη μη κερδοσκοπική πλατφόρμα Google Arts and Culture, ώστε σε συνεργασία με πολιτιστικούς φορείς να φέρει την πολιτιστική κληρονομία στο διαδίκτυο. Ένα έργο που δίνει την δυνατότητα σε όλους να έχουν πρόσβαση στην τέχνη και στον πολιτισμό, δηλαδή όχι μόνο σε εκθέματα αλλά και σε έργα τέχνης σφραγισμένα για το ευρύ κοινό για λόγους προστασίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εξαιρετικές νωπογραφίες της πηγής Πειρήνης στην Αρχαία Κόρινθο. Η πλατφόρμα αυτή, στοχεύει στην διαφύλαξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς για τις επόμενες γενιές, όπως έγινε και με την πανέμορφη Παλμύρα που αποτυπώθηκε προ της καταστροφής της στον αιματηρό εμφύλιο πόλεμο ο οποίος ταλανίζει την Συρία.

Η συνεργασία της Google με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τίτλο: «Ο Πολιτισμός που μας ενώνει», δείχνει την δύναμη που έχει η τεχνολογία στην προστασία και προβολή της κληρονομιάς μας, αλλά και την προσέλκυση της νέας γενιάς, επιβεβαιώνοντας τα λόγια του Matt Mullenweg, ιδρυτή της WorldPress: «Technology is best when it brings people together».

Στην Ελλάδα η πλατφόρμα της Google Arts and Culture συνεργάζεται με 11 πολιτιστικούς φορείς. Ψηφιοποίηση των συλλογών του Μουσείου της Ακρόπολης, του Μουσείου Μπενάκη και των παραρτημάτων του, του Νομισματικού Μουσείου, της Εθνικής Πινακοθήκης, η οποία είναι κλειστή λόγω εργασιών, ακόμη και δυνατότητα εικονικής περιήγησης στην Ιερά Μονή του Άγιου Ιωάννη στην Πάτμο, είναι μόνο μερικοί από τους καρπούς αυτής της σύμπραξης, που προσφέρονται σε όλους τους πολίτες του κόσμου.

Εμείς, ως Υπουργείο Πολιτισμού, εργαζόμαστε για να ευαισθητοποιήσουμε τους πολίτες όσον αφορά την διαχρονικότητα του ελληνικού πολιτισμού από τα αρχαία χρόνια έως τις μέρες μας, συνεισφέροντας στη διάσωση και τεκμηρίωση του πολιτιστικού μας αποθέματος μέσω της ψηφιοποίησης και στην προβολή του σε όλο τον κόσμο. Στόχος μας είναι αφενός μεν η παροχή δυνατότητας πληροφόρησης, πρόσβασης σε νέες μορφές γνώσεων και εκπαίδευσης, αφετέρου δε η παροχή ψηφιακών υπηρεσιών.

Υιοθετούμε, όμως, και τα προφητικά λόγια του Christian Lous Lange, «Technology is a useful servant but a dangerous master». Πιστεύουμε ότι είναι ευθύνη της πολιτείας να θέτει το πλαίσιο και τα όρια συνεργασίας με τα μεγάλα ιδιωτικά ιδρύματα και τις εταιρείες. Για τον λόγο αυτό, υποστηρίζουμε τις πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες του Ευρωκοινοβουλίου να εκσυγχρονίσει το νομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορά τα πνευματικά δικαιώματα των σύγχρονων δημιουργών. Επί αυτού του νομοθετικού πλαισίου απαιτούνται ακόμη σοβαρές νομοθετικές και τεχνικές διεργασίες, ιδιαίτερα στα άρθρα 11 και 13, τα οποία είναι γνωστά στο ευρύ κοινό με την ορολογία «link tax» και «upload filter». Είναι βέβαιο ότι εταιρίες όπως η Google θα δημιουργήσουν τις κατάλληλες τεχνολογικές πλατφόρμες, ώστε τα πνευματικά δικαιώματα των σύγχρονων δημιουργών να προστατεύονται εξίσου με την ελευθερία της έκφρασης.

Το πρόγραμμα της συνεργασίας της Google Art and Culture με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή «Ο Πολιτισμός που μας ενώνει» θέτει σε ορισμένα μέρη του, έστω και όχι ρητά, τα ερωτήματα περί πνευματικών δικαιωμάτων, καθώς δίνει την ευκαιρία σε καλλιτέχνες και Ευρωπαϊκούς δημιουργούς του Youtube να εκφράσουν τι σημαίνει Ευρωπαϊκή κληρονομία για αυτούς. Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού χαιρετίζει την προσπάθεια προσέλκυσης της νέας γενιάς στον πολιτισμό μέσω της τεχνολογίας και, στο μέτρο του δυνατού, θα σταθούμε αρωγοί στην προσπάθεια αυτή.

70ή Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Φρανκφούρτης 2018

Πέμπτη 11 Οκτωβρίου 2018


Το βιβλίο και οι μετανάστες φαίνονται καταρχάς σαν δύο ξένοι ασύμπτωτοι κόσμοι σε μια διεθνή Έκθεση βιβλίου στη σημερινή συγκυρία της μετανάστευσης στην Ευρώπη. Τι δουλειά έχουν οι μετανάστες και οι πρόσφυγες σε έναν χώρο στον οποίο δεν ανήκουν γλωσσικά και πολιτισμικά; Επιπλέον, το μεταναστευτικό είναι ένα από τα κατεξοχήν πολιτικά ζητήματα που προκαλούν φοβίες για την διακινδύνευση και νόθευση του ευρωπαϊκού πολιτισμού, την «υπεράσπισή» του απέναντι στους ξένους, τους διαφορετικούς. Στο όνομα αυτού του πολιτισμού και της καθαρότητάς του, ποικίλα ακροδεξιά σχήματα αναλαμβάνουν να νομιμοποιήσουν τη δράση τους σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

Αλλά, στην πραγματικότητα, πρέπει πάντοτε να θυμόμαστε μαζί με την Χάνα Άρεντ ότι ο ίδιος αυτός ο ευρωπαϊκός πολιτισμός φέρει το σοβαρό βάρος σκοτεινής ιστορίας, ολοκληρωτικών ιδεολογιών, καταπάτησης ανθρώπινων δικαιωμάτων, στρατοπέδων συγκέντρωσης, ανορθολογισμού. Είναι η όψη της ιστορίας μας που θέλουμε να ξεχάσουμε, αλλά που αποτελεί την άλλη όψη της ευρωπαϊκότητας που μας αρέσει να προβάλουμε. Σε μια εποχή που η ακροδεξιά φαίνεται να ενδυναμώνεται σε όλη την Ευρώπη, που στο όνομα της ασφάλειας απέναντι στον «ξένο» ενεργοποιούνται τα πιο αντιδραστικά αντανακλαστικά των κοινωνιών μας, που ξανα-ανεχόμαστε δίπλα μας στρατόπεδα συγκέντρωσης, δεν είναι δυνατόν να μένουμε αμέτοχοι παρατηρητές ούτε να επικαλούμαστε το άλλοθι της άγνοιας ή της αθωότητας.

Υπεράσπιση του ευρωπαϊκού πολιτισμού σημαίνει την απάντηση στο ερώτημα ποιόν πολιτισμό θέλουμε; Θέλουμε την παράδοση της ανεξιθρησκίας, του κράτους δικαίου, της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ισότητας ανάμεσα στα φύλα, των δικαιωμάτων των παιδιών, του Διαφωτισμού και της αυτοκριτικής ευρωπαϊκής συνείδησης, ή τον ευρωπαϊκό πολιτισμό της φυλετικής και πολιτισμικής ανωτερότητας, της αποικιοκρατίας και του περίκλειστου εθνικισμού, των κοινωνικών ιεραρχιών και της πειθαρχίας κάτω από αυταρχικούς κανόνες;

Και αν όλοι και όλες θα απαντήσουν το πρώτο, το ζήτημα δεν είναι να περιχαρακώσουμε αξίες όπως η κοινοβουλευτική δημοκρατία, το κοινωνικό κράτος, ο ανθρωπισμός, η αλληλεγγύη με τρόπο που να αφορούν περίκλειστες ταυτότητες. Αυτός είναι ο μόνος βέβαιος τρόπος για να τις ακυρώσουμε στην πράξη και να οδηγήσουμε τις κοινωνίες μας σε μέλλοντα δυστοπικά. Το ζήτημα είναι πώς θα εφαρμόσουμε πιο τολμηρές πολιτικές, στην κατεύθυνση της συμπερίληψης και της εμβάθυνσης της δημοκρατίας. Θα είναι μια ανάσα τόσο για τους μετανάστες και τους πρόσφυγες, όσο και για τις σε μεγάλο βαθμό γερασμένες δημοκρατίες μας.

Ποιο ρόλο μπορούν να παίξουν συγγραφείς και εκδότες, λογοτέχνες, ιστορικοί και κοινωνικοί επιστήμονες, στην επικοινωνία με το κοινό, στη δημιουργία αναγνωστικών κοινοτήτων, στην ανάδυση και έκφραση ιδεών και συναισθημάτων, τα οποία θα δημιουργήσουν μια Ευρώπη που θα στοχαστεί πάνω στη μεταναστευτική εμπειρία ως μια καινούργια πρόκληση στην οποία πρέπει να απαντήσει με υπευθυνότητα, διορατικότητα και δημοκρατική ευθυκρισία;

Οι ευθύνες όλων μας, και κυρίως όσων χειρίζονται το λόγο και τον διαδίδουν είναι εξίσου μεγάλες με εκείνων που χαράζουν πολιτική, γιατί δημιουργούν την ατμόσφαιρα που μπορεί να ευνοήσει την αλληλεγγύη και τη συμβίωση ή τη δυσανεξία και το μίσος.

Είναι κρίσιμο να θυμόμαστε ποιο είναι πραγματικά το διακύβευμα.

9ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας

Η Υπουργός Πολιτισμού Μυρσίνη Ζορμπά για το 9ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας

Πρωτοπορία και κινηματογράφος χορεύουν εδώ και δεκαετίες ένα ταγκό για δύο. Ο κινηματογράφος, η τέχνη της κινούμενης εικόνας, αποτέλεσε ούτως ή άλλως μια από τις μεγάλες πρωτοπορίες του 20ου αιώνα. Μεταμόρφωσε όχι μόνο την καθημερινότητα των ανθρώπων, αλλά και τον τρόπο που την φαντάζονταν, τον τρόπο που ονειρεύονταν το μέλλον. Έφτιαξε μια νέα γραμματική για τον κόσμο, και μάλιστα μια γραμματική που γοήτευε ολοένα και ευρύτερα κοινά. Ο κινηματογράφος, αντίθετα με άλλες μορφές τέχνης, ποτέ δεν αποκόπηκε από το ευρύ κοινό. Τα φώτα και οι δεξιώσεις στις επίσημες πρεμιέρες πήγαιναν πλάι πλάι με τον πασατέμπο στο θερινό σινεμά της γειτονιάς. Ο πειραματικός κινηματογράφος δεν αναμετρήθηκε μόνο με καινούργιες φόρμες. Δοκίμασε νέα σενάρια για τον κόσμο μας, συναντήθηκε με τα κοινωνικά κινήματα, έβαλε σε εικόνες και ήχο τις αγωνίες και τα αδιέξοδα των ανθρώπων απέναντι στις μικρότερες και τις μεγαλύτερες στροφές των καιρών. Και παράλληλα, οι κινηματογραφικές ταινίες έγιναν το αποκούμπι της φτωχολογιάς, αντανάκλαση και διέξοδος από τις πιέσεις του καθημερινού μόχθου. Η πρωτοπορία και ο πειραματισμός συναντήθηκαν πολλές φορές με την ποπ κουλτούρα. Άλλες τόσες κινήθηκαν σε δρόμους ασύμπτωτους.

Πού στέκονται οι πρωτοπορίες σήμερα; Πώς σχετίζονται με τις αγωνίες και τα αδιέξοδα της εποχής μας και πόσο μπορούν να εμπνεύσουν τους θεατές να φανταστούν ένα καινούργιο σενάριο για τον κόσμο; Πόσο έχουν αλλάξει οι θεματικές και οι φόρμες από τις πρωτοπορίες των αρχών του 20ου αιώνα μέχρι σήμερα; Πώς επηρεάστηκαν από τη συνάντησή τους με τον εμπορικό κινηματογράφο και τα δίκτυα παραγωγής; Πόσο, και κυρίως πόσοι, καταλαβαίνουν τις γλώσσες της πρωτοπορίας; Πώς θα γίνει η πρωτοπορία υπόθεση όχι μόνο των σινεφίλ, αλλά και ενός κοινού που είναι διστακτικό στο να την προσεγγίσει; Τα ερωτήματα αυτά είναι κεντρικά για να καταλάβουμε τη θέση του πειραματικού και πρωτοποριακού κινηματογράφου στο πολιτισμικό σύμπαν των ημερών μας.

Το Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου είναι από τους λίγους θεσμούς στην Αθήνα που φροντίζουν να διαμεσολαβεί την πρωτοπορία και να την φέρνει στην κεντρική σκηνή. Φτιάχνει τα πλαίσια μέσα από τα οποία μπορούμε να την προσεγγίσουμε. Διευκολύνει τη συνάντηση ανάμεσα σε παλιούς και νέους δημιουργούς, ανάμεσα σε καθιερωμένες και πειραματικές κινηματογραφικές φόρμες, ανάμεσα στην εγχώρια και την παγκόσμια παραγωγή. Πάνω από όλα, καθιστά τον πρωτοποριακό κινηματογράφο «ορατό» στο κοινό. Ξεκλειδώνει έναν κόσμο που σε πολλούς μοιάζει απρόσιτος. Ευχή μας να διευρύνεται διαρκώς, να γίνεται περισσότερο ποικιλόμορφο, να ενθαρρύνονται νέες και πολυδιάστατες αναγνώσεις.

Με αυτές τις σκέψεις, και συγχαρητήρια στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας για την προσφορά της στην κινηματογραφική τέχνη στην Ελλάδα, καλωσορίζω την έναρξη του 9ου Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου.

Ελληνογερμανικό Συνέδριο Λογοτεχνών Syn_Energy_Berlin_Athens

Αμβλύνοντας τη δυσπιστία, προάγοντας την επικοινωνία μεταξύ των λαών, σε μια κατεύθυνση δημοκρατική

«Η τυραννία της Ελλάδας στη Γερμανία», «Η Γερμανία καταδυναστεύει την Ελλάδα». Οι παραδοχές αυτές, όσο και αν ακούγονται αντιφατικές, ήταν καθοριστικές για την αμοιβαία εικόνα και τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών και των λαών τους σε διαφορετικές χρονικές συγκυρίες στη διάρκεια των τελευταίων 100 χρόνων. Η πρώτη είναι τίτλος δημοφιλούς βιβλίου στον μεσοπόλεμο, η δεύτερη ακουγόταν συχνά στην περίοδο της οικονομικής κρίσης. Υπάρχουν κι άλλες, που η καθεμιά τους ακουμπά σε διαφορετικές συναντήσεις μεταξύ των δύο λαών. Μπορεί να πει κανείς ότι οι δύο χώρες σε έναν βαθμό συνδιαμορφώθηκαν. Πράγματι, η Γερμανία του 19ου αιώνα διαμορφώθηκε υπό την αιγίδα του ελληνικού κλασικισμού. Και η Ελλάδα έγινε κράτος την ίδια εποχή, από μια βαυαρική δυναστεία και τους νομοθέτες της. Γερμανικό μοντέλο ακολούθησε το ελληνικό πανεπιστήμιο και γερμανοσπουδαγμένοι ήταν οι πρώτοι καθηγητές του. Στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο η Ελλάδα διχάστηκε, όταν ο βασιλιάς υποστήριζε να παραμείνει η χώρα ουδέτερη, ευνοώντας τα γερμανικά συμφέροντα, ενώ ο πρωθυπουργός υποστήριζε την ανάμιξή της στον πόλεμο, στο πλευρό της Αντάντ. Και στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Γερμανοί επέβαλλαν στην Ελλάδα μια πολύ σκληρή κατοχή, με βαρύ φόρο σε ανθρώπινες ζωές και τεράστιες καταστροφές στις υποδομές και την οικονομία. Συνέπεια αυτής της κατοχής ήταν και ο ελληνικός εμφύλιος, που αποτελεί μια από τις πιο τραυματικές περιόδους της πρόσφατης ελληνικής ιστορίας. Τη δεκαετία του 1960 οι Έλληνες μετανάστευσαν στη Γερμανία, βρίσκοντας διέξοδο από την κατεστραμμένη οικονομία της χώρας και συμβάλλοντας ταυτόχρονα στην ανοικοδόμηση της Γερμανίας. Στην περίοδο της δικτατορίας του 1967, η Γερμανία στάθηκε αλληλέγγυα στον αντιδικτατορικό αγώνα στην Ελλάδα. Την περίοδο της οικονομικής κρίσης, η Γερμανία πίεσε την Ελλάδα για έξοδο από την ευρωζώνη. Δυο αιώνες Ελλάδα και Γερμανία χορεύουν, πότε φιλικά και πότε εχθρικά. Και σήμερα;  

Εδώ έρχεται να συμβάλλει καθοριστικά η πολιτισμική πύλη Ελληνογερμανικές Συναντήσεις / diablog.eu. Λειτουργώντας ως πολιτισμικός διαμεσολαβητής, γεφυρώνει το κενό της ανοικειότητας, προσπαθώντας να αμβλύνει τη δυσπιστία όχι με μια από τα πάνω παρέμβαση, αλλά προάγοντας την επικοινωνία μεταξύ των λαών. Δημιουργεί τον απαραίτητο χώρο και το αναγκαίο ασφαλές περιβάλλον, ώστε οι πολίτες των δύο χωρών να μπορούν, με συστηματικό και δομημένο τρόπο, να επικοινωνούν τις εμπειρίες τους, να μοιράζονται τις σκέψεις τους, τις ανησυχίες και τα όνειρά τους, μέσα από την πολιτισμική τους παραγωγή να μεταφράσουν οι μεν αυτό που λένε οι δε. Αποτελεί τομή στον τρόπο που διαχειριζόμαστε την διαδικασία πολιτισμικής οικείωσης και μάλιστα σε μια κατεύθυνση δημοκρατική. Για το λόγο αυτό αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στην Michaela Prizinger, μια λαμπρή φιλόλογο, μαθήτρια του Gunnar Hering, ενός επίσης μεγάλου γερμανού ιστορικού που έγραψε διεισδυτικές αναλύσεις για την Ελλάδα, που είχε την πρωτοβουλία να δημιουργήσει τις Ελληνογερμανικές Συναντήσεις, και σε όλους όσους συμμετέχουν σε αυτό το εγχείρημα.

Θερμά συγχαρητήρια αξίζουν επίσης στο πολιτιστικό ταμείο του Βερολίνου Hauptstadtkulturfond και το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος για την υποστήριξη του συνεδρίου. Με αυτές τις σκέψεις και με την ελπίδα να αποτελέσει εφαλτήριο για μια στενότερη επικοινωνία μεταξύ των δύο λαών στην λογοτεχνική και γενικότερα την πολιτισμική παραγωγή, εύχομαι κάθε επιτυχία στο Syn_Energy_Berlin_Athens.

17.10.2018

Δήλωση στην εφημερίδα «Αυγή» για την αρχαία πολιτιστική κληρονομιά

Παρασκευή 21 Σεπτεμβρίου 2018

Είναι αυτονόητη η θέση της Κυβέρνησης και του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού: η πολιτιστική κληρονομιά δεν παραχωρείται, δεν υπάγεται σε καθεστώς συναλλαγής. Τα πολιτιστικά μνημεία προστατεύονται και το νόημα αυτής της προστασίας δεν αλλάζει. Η συλλογική μνήμη μας τα προστατεύει, η δημοκρατία μας τα προστατεύει, το Σύνταγμά μας τα προστατεύει.

Η διαχείρισή τους αποτελεί αποκλειστική και αδιαπραγμάτευτη αρμοδιότητα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού. Οι αρχαιολόγοι και όλοι οι άνθρωποι του πολιτισμού εργάζονται καθημερινά για να τα διατηρήσουν, δίνοντας σύγχρονο νόημα στην ύπαρξή τους. Η κοινωνία προχωρά και αναπτύσσεται, βγαίνει από την κρίση και προσδοκεί την επόμενη μέρα. Τα αρχαία μνημεία και κάθε ιστορικός τόπος μνήμης –από το πιο μικρό ιερό σε μια απομακρυσμένη γωνιά της χώρας μέχρι την Ακρόπολη– θα είναι πάντα εκεί ως σταθερά σημεία αναφοράς· όχι της συγκυριακής αγωνίας των πρωτοσέλιδων, αλλά της σιγουριάς μας για κάθε νέα σελίδα που γράφουμε από ‘δω και πέρα. Δεν πωλούνται, ανήκουν στους πολλούς, ανήκουν σε όλους μας.

Τα αρχαία μνημεία, τα μουσεία, οι αρχαιολογικοί χώροι, οι ιστορικοί τόποι, η άυλη κληρονομιά, το σύνολο της πολιτιστικής κληρονομιάς στη χώρα μας συνθέτουν ένα σημαντικό μέρος του πολιτισμικού χάρτη πάνω στον οποίο καλούμαστε να σχεδιάσουμε στρατηγικές για τη διεύρυνση της πολιτισμικής δημοκρατίας. Η κουλτούρα δεν είναι μονοσήμαντη έννοια. Είναι ζωντανή, εξελίσσεται, μεταμορφώνεται, συνδιαμορφώνεται με την κοινωνία, τις ανάγκες της και τις προσδοκίες της. Ως εκ τούτου η κουλτούρα είναι συνυφασμένη με το δημόσιο συμφέρον και εγγυάται πως η δημοκρατία στη χώρα μας είναι πράγματι υπόθεση των πολλών. Μέρος αυτής της κουλτούρας είναι τα αρχαία μνημεία και τα νοήματά τους.